Teoria za nami. Wiesz już, skąd pochodzi system, jak działa matematyka cegieł i jak sędziować ten mecz za pomocą Guppy. Teraz czas na egzekucję.
Poniżej znajdziesz kompletną procedurę tradingową. Nie traktuj jej jako sugestii. To jest algorytm. Japońscy traderzy nie improwizowali – Ty też nie powinieneś.
Krok 1: Przygotowanie Boiska (Raz na 7 okresów)
Wybierz instrument: Np. Bitcoin, Złoto, para walutowa.
Sprawdź ATR(14): Na wybranym interwale czasowym odczytaj wartość wskaźnika ATR.
Oblicz Brick Size: Podziel wartość ATR przez 2.
Skonfiguruj Renko: Ustaw wyliczoną wartość jako wielkość cegły w metodzie tradycyjnej i wyłącz cienie (knoty).
Pamiętaj: Co 7 okresów (np. co 7 świec na wykresie czasowym) sprawdź, czy ATR drastycznie się nie zmienił. Jeśli tak – zaktualizuj wielkość cegły.
Krok 2: Filtracja Rynku (Sędzia Guppy)
Spójrz na wskaźnik GMMA:
Grupa Krótka (EMA 3-15).
Grupa Długa (EMA 30-60).
Decyzja:
Rozkwitanie: Średnie się rozszerzają, idą w jednym kierunku? -> GRAJ.
Splątanie (Criss-Cross): Średnie się przecinają i plączą? -> CZEKAJ. Nie wchodź w rynek.
Krok 3: Wejście i Prowadzenie Pozycji (Strefy Ryzyka)
Twoim celem jest utrzymanie "piłki w powietrzu". Zarządzaj Stop Lossem (Mariashi) w zależności od tego, jak stary jest trend:
STREFA BAZOWA (Cegły 1-3):
To strefa najwyższego ryzyka.
Jeśli wejdziesz tutaj, Twój Stop Loss jest bardzo ciasny (na bazie wejścia).
Zasada: Zero tolerancji dla cofnięć.
STREFA I (Cegły 4-9):
Trend potwierdzony (4. cegła).
Margines błędu: 1 Czerwona Cegła.
Jeśli pojawi się jedna cegła przeciwna – trzymasz. Jeśli pojawią się dwie z rzędu – wychodzisz.
STREFA II (Cegły 10-27):
Trend dojrzały, silne momentum.
Margines błędu: 2 Czerwone Cegły.
Pozwalasz na głębszą korektę (dwie cegły wstecz). Wychodzisz dopiero przy trzeciej cegle przeciwnej.
STREFA III (Cegły > 27):
Trend wieloletni/długoterminowy.
Margines błędu: 3 Czerwone Cegły.
Wychodzisz dopiero przy czwartej cegle przeciwnej.
Strategia Mariashi to coś więcej niż system tradingowy. To filozofia, która uczy pokory wobec trendu. Zamiast zgadywać szczyty i dołki, stajesz się częścią przepływu. Akceptujesz, że nie złapiesz każdego ruchu (zwłaszcza w konsolidacji, którą filtruje Guppy), ale kiedy już złapiesz trend – wyciśniesz go jak cytrynę, dzięki inteligentnemu zarządzaniu Stop Lossem w strefach.
"Grać prosty futbol to najtrudniejsza rzecz na świecie". To samo dotyczy tradingu. Masz już mapę. Teraz wszystko zależy od Twojej dyscypliny, by się jej trzymać.
Powodzenia na boisku!
Wykres Renko usuwa szum z ceny. Wskaźnik Guppy usuwa szum z trendu. Połączenie tych dwóch narzędzi daje Ci krystalicznie czysty obraz. Nie jesteś bykiem ani niedźwiedziem.
Jesteś pasażerem Grupy Krótkoterminowej.
Jeśli Grupa Krótka jest pewnie nad Grupą Długą i obie "kwitną" w górę -> Szukasz tylko okazji do KUPNA (zielone cegły).
Jeśli Grupa Krótka jest pewnie pod Grupą Długą i obie "kwitną" w dół -> Szukasz tylko okazji do SPRZEDAŻY (czerwone cegły).
To jest Twój filtr. Jeśli Guppy nie daje zielonego światła, nawet najładniejsza cegła Renko jest tylko pułapką.
Wiesz już, jak prowadzić pozycję w trendzie (Strefy) i jak go filtrować (Guppy). Ale rynek w końcu zawsze zawraca. W strategii Mariashi nie zgadujemy szczytów, ale reagujemy na konkretne, geometryczne dowody zmiany sił.
Te trzy formacje to nie tylko sygnał do ucieczki ("Zamknij pozycję"). To sygnał, że prawdopodobieństwo zmiany trendu wynosi ponad 80%. A skoro trend się zmienia, to otwiera się szansa na zagranie w przeciwną stronę.
Jeśli widzisz te formacje, Twoje nastawienie zmienia się o 180 stopni:
To najczęstszy i najszybszy sygnał.
Co widzisz: Cena próbuje przebić ostatni szczyt (lub dołek), ale nowa cegła nie zamyka się powyżej niego i rynek natychmiast zawraca.
Decyzja: To definitywny koniec obecnego trendu. Jeśli miałeś pozycję długą (BUY) – zamykasz ją. Jeśli szukasz okazji do krótkiej (SELL) – to jest Twój sygnał wejścia na nowy trend spadkowy (oczywiście, jeśli Guppy nie pokazuje totalnego chaosu).
Wersja dla cierpliwych. Rynek trzy razy uderza w mur.
Co to znaczy: "Inwestorzy Długoterminowi" postawili tam barykadę nie do przejścia.
Decyzja: To bardzo silny sygnał odwrócenia. Często rozpoczyna długoterminowe ruchy w przeciwną stronę. Idealny moment na "odwrócenie się" na rynku.
Królowa formacji odwrócenia. Na wykresie Renko (pozbawionym szumu) widać ją idealnie.
Co widzisz: Wyższy szczyt (głowę) otoczony dwoma niższymi (ramiona). Przełamanie linii szyi to moment krytyczny.
Decyzja: Agresywne wejście w nowy trend. Rynek właśnie pokazał, że stracił siłę i zmienia kierunek.
Złota Zasada Odwrócenia: Pamiętaj o filozofii systemu. Kiedy zamykasz pozycję na podstawie tych formacji i otwierasz odwrotną, resetujesz licznik stref. Nowa pozycja = Strefa Bazowa (Strefa 0). Znowu zaczynasz od ścisłego Stop Lossa na bazie cegły i czekasz na zbudowanie 3 cegieł, aby wejść w Strefę 1. Cykl się powtarza.
PS. to są oryginalne założenia strategii, jeżeli nie czujesz się z tym dobrze (szczególnie z odwracaniem pozycji) to możesz śmiało sobie to odpuścić i skupić się na core i praktykować tylko fundament czyli typowe podążanie za trendem. To strategia ma być dla nas a nie my dla strategii.
Zauważ, co tu się dzieje. W tradycyjnym tradingu często zacieśniamy Stop Loss im bliżej szczytu jesteśmy (trailing stop). W Mariashi robimy coś odwrotnego w kwestii "marginesu błędu" – luzujemy krawat. Na początku (Strefa 0) jesteśmy rygorystyczni. Gdy trend rośnie (Strefa 2 i 3), wiemy, że "duży gracz" potrzebuje więcej miejsca, by się rozpędzić po korekcie. Dzięki temu nie wylatujemy z rynku na przypadkowym szumie w połowie wielkiego ruchu.
Masz już system zarządzania pozycją. Ale jest jeszcze jedno pytanie: skąd wiedzieć, czy piłka w ogóle ma szansę polecieć, czy tylko toczy się po ziemi w trendzie bocznym? Tutaj wchodzi nasz sędzia liniowy – wskaźnik Guppy.
Masz już zdefiniowaną cegłę (boisko) i zasady zarządzania pozycją (taktykę). Ale brakuje Ci jeszcze jednego elementu: wiedzy, czy mecz w ogóle się toczy, czy może piłkarze stoją w miejscu i kopią się po kostkach.
Systemy oparte na Renko mają jedną, śmiertelną wadę: w trendzie bocznym (konsolidacji) generują mnóstwo fałszywych sygnałów. Cegła zielona, cegła czerwona, cegła zielona... i Twój kapitał topnieje. Aby tego uniknąć, strategia Mariashi wykorzystuje potężne narzędzie filtracyjne: Guppy Multiple Moving Averages (GMMA).
Daryl Guppy, twórca tego wskaźnika, wyszedł z genialnego założenia: na rynku zawsze walczą dwie grupy – Spekulanci (Krótki Termin) i Inwestorzy (Długi Termin). Aby zarabiać bezpiecznie, musisz wiedzieć, czy te grupy grają do jednej bramki, czy walczą ze sobą.
Wskaźnik ten składa się z dwóch wiązek średnich kroczących (EMA). Nie musisz ich liczyć ręcznie, wskaźnik jest dostępny na każdej platformie (np. TradingView). Kluczowe są jednak odpowiednie ustawienia.
Konfiguracja Guppy dla Mariashi:
Grupa Krótkoterminowa (Spekulanci):
EMA: 3, 5, 8, 10, 12, 15.
Rola: Pokazują sentyment "tu i teraz". To jesteśmy my – traderzy Renko.
Grupa Długoterminowa (Inwestorzy):
EMA: 30, 35, 40, 45, 50, 60.
Rola: Pokazują prawdziwy kierunek rynku i siłę wsparcia/oporu.
Twoim zadaniem jest obserwacja relacji między tymi dwiema grupami linii. Szukamy dwóch konkretnych stanów:
1. Rozkwitanie – Czas na Atak Gdy trend jest silny i zdrowy, dzieje się magia. Krótkie średnie (spekulanci) odrywają się od długich średnich (inwestorów) i obie grupy rozszerzają się jak wachlarz.
Wygląda to jak rozkwitający kwiat.
To sygnał: "Piłka jest w grze, trend jest silny, dokładaj do pieca!".
W tej fazie system Mariashi jest najskuteczniejszy (90% skuteczności). Śmiało stosuj zasady stref 3-9-27.
2. Splątanie – Gwizdek Sędziego To jest stan zagrożenia. Średnie krótkie zaczynają przecinać średnie długie. Linie nachodzą na siebie, plączą się, zbijają w wąski węzeł.
Co to oznacza? Rynek stracił kierunek. Spekulanci i inwestorzy są zdezorientowani. Trwa walka w błocie.
To sygnał: "Zostaw piłkę. Nie graj".
W tej fazie większość traderów traci pieniądze, próbując łapać ruchy, których nie ma. Jeśli widzisz splątanie na Guppy – stoisz z boku. Czekasz, aż średnie znów się "rozkwitną".
Przykład:
Handlujesz Bitcoinem na interwale dziennym. Wskaźnik ATR(14) pokazuje wartość 530.
Twoja wielkość cegły to 265 (530 / 2). Ustawiasz "Box Size" na 265 i gotowe.
Rynek to żywy organizm. Zmienność nie jest stała – raz rynek pędzi, raz stoi w miejscu. Dlatego ustawienie cegły "raz na zawsze" jest błędem.
System Mariashi wymaga dyscypliny: Co 7 okresów (np. co 7 dni na wykresie D1 lub co 7 świec na H1) powinieneś sprawdzić wartość ATR ponownie.
Jeśli zmienność drastycznie wzrosła lub spadła, musisz zaktualizować wielkość cegły. Jeśli zmiana jest kosmetyczna – zostawiasz bez zmian. To pozwala Twojemu systemowi "oddychać" razem z rynkiem.
Jaki interwał jest najlepszy do Renko? M5? H1?".
To złe pytanie. W systemie Mariashi nie dopasowujesz się do interwału, ale do swojego ryzyka.
Zamiast pytać o czas, zapytaj: "Ile pieniędzy (lub punktów) mogę maksymalnie stracić na jednym ruchu?".
Jeśli na indeksie DAX akceptujesz stratę rzędu 50 punktów, szukasz takiego interwału czasowego, na którym ATR(14) wynosi około 100 punktów. Wtedy Twoja cegła (połowa ATR) wyniesie 50 punktów.
To Ty dyktujesz warunki rynkowi, a nie odwrotnie. Znajdź ATR pasujący do Twojego portfela, podziel przez dwa i masz swój idealny "Time Frame".
To jest fundament. Masz już skonfigurowany wykres, wiesz jak dobrać wielkość cegły. Ale samo patrzenie na cegiełki to za mało. Musisz zrozumieć filozofię ruchu. W kolejnym punkcie wyjaśnimy, dlaczego Twój trading ma wyglądać jak starożytny japoński mecz piłki nożnej.
Masz już ustawiony wykres. Masz idealną wielkość cegły. Teraz musisz "przeprogramować" swoją głowę. Większość traderów traktuje rynek jak wojnę – chcą kupić w samym dołku i sprzedać na samej górce. Chcą wygrać każdy pojedynek.
System Mariashi podchodzi do tego inaczej. Opiera się na filozofii starożytnej japońskiej gry Kemari, która powstała około 680 roku n.e. (legenda głosi, że to właśnie tę grę Marco Polo zobaczył w Japonii i przywiózł do Europy jako protoplastę dzisiejszego futbolu).
Na boisku znajdowało się 12 graczy. Cel gry był szokująco prosty: Utrzymać piłkę w powietrzu. Nie było bramek. Nie było agresywnego ataku na przeciwnika. Cała drużyna współpracowała, by piłka (reprezentująca w naszej strategii Trend) nie dotknęła ziemi.
Jak to przekłada się na Twój trading?
Piłka w powietrzu = Trend. Dopóki piłka leci, jesteś w grze. Twoim zadaniem nie jest przewidzenie, gdzie piłka spadnie, ale kopanie jej dalej w górę (lub w dół, jeśli jesteś "niedźwiedziem").
Ziemia = Szum Rynkowy. Wszelkie dotknięcia ziemi, faule, potknięcia to w tradingu tzw. "noise" – cienie świec, chwilowe cofnięcia, paniczne ruchy, które nie zmieniają trendu. W Renko (Mariashi) ignorujemy ziemię. Dlatego usunęliśmy knoty w kroku pierwszym. Interesuje nas tylko czysty lot piłki.
Podania = Budowanie Cegieł. Każda nowa cegła to kolejne "kopnięcie" piłki, przedłużające trend.
W grze Kemari gracz, który w danym momencie kopie piłkę, nazywany jest "Mariashi". W naszym systemie tradingowym Mariashi to Twój Stop Loss.
To jest kluczowa zmiana myślenia. Twój Stop Loss nie jest statyczną linią obrony, którą stawiasz i modlisz się, żeby jej nie wybiło. Twój Stop Loss to aktywny gracz. To on "kopie" cenę do przodu. Wraz z rozwojem trendu, Twój "Mariashi" (poziom obrony) przesuwa się w górę, zabezpieczając zyski i "utrzymując piłkę w grze".
Wspominaliśmy wcześniej o dzieleniu ATR przez 2 (50%). W filozofii piłkarskiej ma to swoje uzasadnienie. Aby kontrolować mecz, musisz być przy piłce.
Jeśli jesteś bykiem, piłka musi znajdować się na połowie przeciwnika (górne 50% zmienności).
Jeśli jesteś niedźwiedziem, piłka musi być na Twojej połowie (dolne 50%).
System Mariashi zakłada, że dopóki cena generuje nowe cegły w odpowiednim tempie, "posiadanie piłki" jest po Twojej stronie. Gdy tylko rynek zaczyna się wahać, a piłka spada na ziemię (cena cofa się o określoną liczbę cegieł, o czym powiemy za chwilę) – gra się kończy. Sędzia gwiżdże. Wychodzisz z rynku.
Zrozumienie tej analogii jest kluczowe dla następnego punktu. W Kemari nie kopiesz piłki byle jak. Są strefy, w których możesz pozwolić sobie na błąd, i strefy, w których musisz być bezbłędny.
W tradingu Mariashi przekłada się to na matematyczną sekwencję Stref Ryzyka. I tu wchodzi nasza "Magia Liczb": 3, 9, 27.
Większość systemów tradingowych ma jedną, sztywną zasadę ustawiania Stop Lossa (np. pod ostatnim dołkiem). Mariashi idzie o krok dalej. System ten zakłada, że im starszy i silniejszy jest trend, tym więcej swobody ("tlenu") potrzebuje, by trwać dalej.
Japończycy oparli to na sekwencji liczb: 3, 9, 27 (potęgi liczby 3). Te liczby wyznaczają granice stref, w których zmieniają się zasady gry. Twoim zadaniem jest wiedzieć, w której strefie aktualnie znajduje się "piłka" i dostosować do niej zachowanie swojego obrońcy (Mariashi).
Oto mapa drogowa Twojej pozycji:
To moment startu. Rynek dopiero się budzi. Jesteś w najbardziej ryzykownym punkcie, bo trend nie został jeszcze potwierdzony.
Twój Status: Obserwator / Ryzykant.
Zasada Stop Loss: Twój SL znajduje się na bazie pierwszej cegły.
Margines Błędu: ZERO.
Co robisz: Jeśli rynek zawróci i zamknie się choćby jedna cegła przeciwnego koloru – uciekasz. Nie ma tu miejsca na negocjacje. W tej strefie trend jest kruchy jak szkło. Dopiero pojawienie się czwartej cegły jest sygnałem: "Mamy trend".
Gratulacje, przetrwałeś start. Trend został ustanowiony (mamy 4 cegły). Teraz musisz chronić zysk, ale nie możesz udusić pozycji.
Twój Status: Posiadacz Piłki.
Zasada Stop Loss: Przesuwasz SL wyżej (zazwyczaj pod bazę 3. cegły). Od teraz Twój "Mariashi" (SL) podąża za ceną.
Margines Błędu: 1 Czerwona Cegła.
Co to oznacza: Jeśli zobaczysz jedną cegłę korekcyjną (przeciwnego koloru) – nie robisz nic. To tylko "faul" lub potknięcie. Dopiero zamknięcie się drugiej z rzędu cegły przeciwnej wyrzuca Cię z rynku. Dajemy rynkowi mały margines na oddech.
To faza silnego momentum. Trend jest dojrzały, wszyscy go widzą. Zmienność może wzrosnąć, a korekty mogą być głębsze, ale wciąż w ramach trendu.
Twój Status: Dominator.
Margines Błędu: 2 Czerwone Cegły.
Co to oznacza: W tej strefie rynek może cofnąć się o dwie cegły (zrobić głębszą korektę), a Ty nadal trzymasz pozycję. Wychodzisz dopiero, gdy zamknie się trzecia z rzędu cegła przeciwnego koloru. To jest ta psychologiczna przewaga – większość "klasycznych" traderów ucieka przy pierwszej korekcie, Ty zostajesz i łapiesz drugą falę wzrostów.
Jesteś w rynkowej nirwanie. Takie trendy zdarzają się rzadziej, ale to one budują fortuny. Trend jest stary, więc "piłka" może skakać bardzo wysoko i nisko.
Twój Status: Legenda Kemari.
Margines Błędu: 3 Czerwone Cegły.
Co to oznacza: Pozwalasz rynkowi na bardzo głębokie cofnięcia (aż do 3 cegieł wstecz). Wychodzisz dopiero przy czwartej cegle przeciwnej.
Wpisz wynik ręcznie w ustawieniach "Brick Size" na wykresie Renko.
Japońscy traderzy sprzed ery komputerów nie mieli wskaźnika ATR. Używali ołówka i papieru. Ich formuła była prosta, ale genialna w swojej logice. Opierała się na cyfrze 9 (która w japońskiej numerologii i tradingu ma duże znaczenie).
Wzór wyglądał tak:
Weź bezwzględny zasięg (High minus Low) z ostatnich 9 okresów (np. 9 dni).
Oblicz z tego średnią.
Podziel wynik przez 2.
Dlaczego dzielimy przez 2? To klucz do systemu. Chcemy, aby nasza cegła reprezentowała 50% średniej zmienności. To daje nam idealny balans – nie jest to szum (zbyt mała cegła), ale nie jest to też spóźniony sygnał (zbyt duża cegła).
Dziś nie musimy liczyć tego ręcznie. Po latach testów okazało się, że wskaźnik ATR (Average True Range) daje wyniki niemal identyczne z metodą tradycyjną (różnica wynosi zazwyczaj 1-2%), a oszczędza mnóstwo czasu.
Jak to zrobić w praktyce?
Wybierz interwał czasowy (np. 30 minut, 4 godziny, dzienny).
Sprawdź aktualną wartość ATR.
Odnalezione ogniwo japońskiego tradingu
W dzisiejszym świecie tradingu jesteśmy bombardowani tysiącami wskaźników. Mamy algorytmy, AI i skomplikowane oscylatory, a mimo to większość traderów wciąż traci pieniądze. Dlaczego? Ponieważ utonęliśmy w szumie. Zapomnieliśmy o tym, co najważniejsze: o czystej cenie i trendzie.
Cofnijmy się w czasie. Wyobraź sobie japońskich traderów z lat 30. XIX wieku. Nie mieli komputerów, nie mieli TradingView, a mimo to osiągali wyniki, o jakich dzisiejsi "klikacze" mogą tylko pomarzyć. Ich sekretem była prostota i brutalna skuteczność. Niestety, wybuch II Wojny Światowej sprawił, że większość oryginalnych zapisków i manuali handlowych z tamtego okresu została bezpowrotnie zniszczona. To, co dzisiaj znamy jako "Renko", to zaledwie strzępy wiedzy, które ocalały z ruin i zostały na nowo odkryte przez zachód dopiero w latach 60. XX wieku.
Ale czy wiesz, że "Renko" (co w luźnym tłumaczeniu oznacza "cegłę") to tylko nazwa nadana później, dla wygody?. Oryginalna nazwa tego systemu to "Mariashi". I nie, nie ma to nic wspólnego z budowlanką.
"Mari" oznacza piłkę, "Ashi" nogę. Nazwa wywodzi się bezpośrednio ze starożytnej japońskiej gry "Kemari", której korzenie sięgają roku 680 n.e.. Zasada tej gry była prosta: utrzymać piłkę w powietrzu tak długo, jak to możliwe. Nie chodziło o faule, nie chodziło o skomplikowane zwody – chodziło o płynność i kontynuację. I dokładnie o to chodzi w tym systemie: o utrzymanie pozycji w trendzie (piłki w powietrzu) i ignorowanie wszystkiego, co dzieje się na ziemi (szumu rynkowego).
To, co za chwilę przeczytasz, to nie jest kolejna "strategia z internetu". To rekonstrukcja zapomnianego systemu, który – według testów i badań historycznych – potrafi oferować skuteczność na poziomie ponad 80%. Nie ma tu miejsca na zgadywanie. Jest czysta matematyka, dyscyplina i japońska precyzja.
Przygotuj się na całkowitą zmianę postrzegania wykresu. Zaczynamy od fundamentu, bez którego cała reszta nie ma znaczenia.
Zanim w ogóle pomyślisz o otwarciu pozycji, musisz zrozumieć jedną rzecz: Renko Renko nierówne. Jeśli odpalisz wykres na domyślnych ustawieniach w TradingView czy innej platformie, prawdopodobnie zobaczysz "Auto" Brick Size. I to jest pierwszy krok do porażki.
Sekret skuteczności strategii Mariashi nie leży w magicznym wskaźniku, ale w matematycznym dopasowaniu wielkości cegły do zmienności rynku. Zdefiniowanie odpowiedniego rozmiaru cegły to 80% Twojego sukcesu. Reszta to tylko egzekucja.
Jak więc to zrobić poprawnie? Mamy na to dwie metody: Tradycyjną (dla purystów) i Nowoczesną (dla praktyków).
Zanim przejdziemy do liczb, jedna techniczna uwaga. Wykresy Renko często pokazują cienie (knoty) na cegłach. W strategii Mariashi usuwamy cienie całkowicie. Nie interesują nas szumy, chwilowe wyskoki czy paniczne knoty. Interesuje nas tylko "ciało" ruchu. W ustawieniach wykresu wyłącz wyświetlanie knotów (wicks). Wykres ma być gładki.